Seyahat operasyonunun ortak dili.
Bir acentede herkesin kontenjan, pax, hakediş ya da taban fiyat derken aynı şeyi kastetmesi gerekir. Ekibe yeni katılan biri bu sayfadan başlayabilir.
Alacak yaşlandırma
Tahsil edilmemiş tutarların bekleme süresine göre dağılımı.
- Alacakların 0–30, 31–60, 61–90 gün gibi aralıklara bölünerek gösterilmesidir. Toplam alacak rakamı tek başına yanıltıcıdır; asıl risk, uzun süredir bekleyen kısımdadır.
- Alacak takibiAyrıca bakın: Cari hesap
Cari hesap
Bir tarafla aradaki borç–alacak defteri.
- Müşteri, tedarikçi ya da partner acenteyle olan hareketlerin ve bakiyenin tutulduğu hesaptır. Turizmde tahsilat ve ödeme farklı zamanlara yayıldığı için cari bakiye, nakit pozisyonundan bağımsız olarak izlenmesi gereken bir büyüklüktür.
- Cari ve tahsilatAyrıca bakın: Alacak yaşlandırma, Hakediş
Ekstra tur
Paket fiyatına dahil olmayan, yerinde ya da önceden satılan ek gezi.
- Ekstra tur, ana programın dışında isteğe bağlı satılan gezidir: tekne turu, akşam programı, yakın bir kente günübirlik gezi. Kimi yolcu alır, kimi almaz; bu yüzden kişi bazında izlenir ve çoğu zaman rehber tarafından satılır.
- Kişi bazında ek hizmetAyrıca bakın: Paket tur, Hakediş, Voucher
Erken rezervasyon
Kalkıştan uzun süre önce yapılan, indirimli satış.
- Talebi öne çekmek ve nakit akışını erkene almak için uygulanan indirimdir. Doğru kurgulandığında seferin taban dolulukla kalkmasını garanti eder; yanlış kurgulandığında yüksek sezonun marjını yer.
- Ayrıca bakın: Son dakika
Günübirlik tur
Konaklamasız, aynı gün gidilip dönülen tur.
- Günübirlik tur sabah kalkıp akşam dönen, konaklama içermeyen turdur. Çoğunlukla otobüsle yapılır ve birden çok biniş noktasından yolcu alır. Konaklama içermediği için paket tur tanımının dışında kalabilir; yine de yolcu listesi ve koltuk düzeni operasyonun temelidir.
- Otobüs koltuk planıAyrıca bakın: Manifest, Sefer, Kontenjan
Hakediş
Satış karşılığı doğan komisyon alacağı.
- Bir acentenin başka bir acente adına yaptığı satıştan doğan komisyon tutarıdır. Satış anında hesaplanmadığında ay sonunda mutabakat tartışmasına dönüşür.
- Acenteler arası satışAyrıca bakın: Cari hesap, Taban fiyat
Incoming
Yurt dışından gelen misafire ülke içinde hizmet veren acentelik.
- Incoming acente, yabancı tur operatörünün ya da doğrudan yabancı misafirin Türkiye’deki işlerini yürütür: havalimanı karşılaması, transfer, otel, günlük turlar ve rehberlik. Satış çoğunlukla döviz ile yapılır ve hizmetin büyük kısmı partner üzerinden gelir.
- Gelen misafir acenteleriAyrıca bakın: Outgoing, Transfer, Hakediş
İşletme belgesi
Seyahat acentesi olarak faaliyet izni.
- Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca düzenlenen, seyahat acentesi olarak faaliyet gösterme iznini veren belgedir. Belge numarasının sözleşmelerde ve belgelerde yer alması zorunludur.
- Künye zorunluluklarıAyrıca bakın: Paket tur
Kontenjan
Bir seferde satılabilecek yer sayısı.
- Belirli bir kalkış için ayrılan kapasitedir. Otobüslü turlarda koltuk sayısına, konaklamalı turlarda oda tipine bağlı olabilir. Satış anında düşülmezse aynı yer birden çok kez satılabilir; sektörde “çift satış” denen hata budur.
- Koltuk ve kontenjanAyrıca bakın: Sefer, Overbooking
Kontuar
Havalimanında bilet ve bagaj işlemlerinin yapıldığı banko.
- Kontuar, yolcunun check-in yaptığı, bagajını teslim ettiği ve biniş kartını aldığı havayolu bankosudur. “Kontuar açıldı” check-in işlemlerinin başladığını, “kontuar kapandı” ise o uçuş için artık işlem yapılamadığını anlatır.
- Ayrıca bakın: PNR, Transfer, No-show
Manifest
Kalkış öncesi yolcu listesi.
- Bir seferdeki yolcuların adı, iletişim bilgisi, koltuk numarası ve biniş noktasını içeren listedir. Rehber ve şoför bu listeyle çalışır; sigorta ve kimlik bildirimlerinde de esas alınır.
- Ayrıca bakın: Sefer, Voucher
Mesafeli satış sözleşmesi
Yüz yüze olmayan satışlarda düzenlenen sözleşme.
- İnternet, telefon gibi uzaktan iletişim araçlarıyla yapılan satışlarda düzenlenen sözleşmedir. Cayma hakkı, bedelin iadesi ve bilgilendirme yükümlülükleri bu sözleşmeye bağlıdır.
- Sözleşme yönetimiAyrıca bakın: Ön bilgilendirme
No-show
Rezervasyonu olduğu hâlde gelmeyen yolcu.
- Yer ayırtmış ancak kalkışa katılmamış yolcudur. İptal koşullarına göre bedelin tamamı veya bir kısmı acentede kalır; maliyet zaten oluştuğu için kârlılık hesabında ayrı ele alınması gerekir.
- Ayrıca bakın: Kontenjan
Outgoing
Yurt içindeki müşteriyi yurt dışına götüren acentelik.
- Outgoing acente, Türkiye’deki müşteriye yurt dışı turu satar. Vize, pasaport ve kimlik bilgisi toplamak işin parçasıdır; fiyat çoğunlukla dövizle belirlenir ve kur değişimi marjı doğrudan etkiler.
- Vize dosyaları ve çoklu kurAyrıca bakın: Incoming, Paket tur, Erken rezervasyon
Overbooking
Kapasiteden fazla satış.
- Kontenjanın üzerinde rezervasyon alınmasıdır. Bilinçli bir gelir yönetimi tercihi olabileceği gibi, kontenjanın anlık düşmemesinden kaynaklanan bir hata da olabilir. İkincisi kalkış sabahı yolcu mağduriyetiyle sonuçlanır.
- Ayrıca bakın: Kontenjan, No-show
Ön bilgilendirme
Sözleşme kurulmadan önce katılımcıya yapılması zorunlu bilgilendirme.
- Katılımcıya, sözleşme kurulmadan önce turun kapsamı, bedeli, iptal ve değişiklik koşulları gibi konularda bilgi verilmesidir. Yapıldığının ispatı seyahat acentesine aittir; bu yüzden neyin, kime, ne zaman iletildiğinin kaydı önemlidir.
- İspat yükü kimdeAyrıca bakın: Paket tur, Mesafeli satış sözleşmesi
Paket tur
Ulaşım, konaklama ve diğer hizmetlerin tek bedelle satıldığı tur.
- En az iki farklı hizmetin (ulaşım, konaklama, ulaşım-konaklama dışı turizm hizmeti) birleştirilip tek fiyatla, yirmi dört saatten uzun süreyle satıldığı seyahat düzenlemesidir. Paket tur satan acente “düzenleyici” sayılır ve yazılı sözleşme, ön bilgilendirme, zorunlu sigorta gibi yükümlülükler doğar.
- Paket tur yükümlülükleriAyrıca bakın: Ön bilgilendirme, Voucher
Pax
Yolcu sayısı.
- Passenger kelimesinin kısaltması; bir rezervasyondaki ya da seferdeki kişi sayısını belirtir. Fiyatlama, kontenjan ve maliyet hesapları genellikle pax üzerinden yürür.
- Ayrıca bakın: Kontenjan
PNR
Rezervasyon kayıt numarası.
- Passenger Name Record, bir rezervasyonu benzersiz biçimde tanımlayan koddur. Müşteriyle iletişimde, tedarikçi yazışmalarında ve tahsilat eşleştirmesinde referans olarak kullanılır.
- Ayrıca bakın: Voucher, Pax
Release süresi
Önceden alınan kontenjanın satılmazsa geri bırakılacağı son tarih.
- Acente otelden ya da tedarikçiden kontenjan aldığında, satılmayan yerleri belirli bir tarihe kadar geri bırakmak zorundadır. Bu tarihe release süresi denir. Süre geçtikten sonra elde kalan kontenjanın bedeli çoğu sözleşmede acenteye yazılır.
- Ayrıca bakın: Kontenjan, Stop sale, Son dakika
Rooming list
Grubun hangi odada kimin kalacağını gösteren liste.
- Rooming list, konaklamalı turlarda acentenin otele gönderdiği oda dağılım listesidir. Her satırda oda tipi ve o odada kalacak yolcuların adları bulunur. Otel girişte odaları bu listeye göre hazırlar.
- Oda tipleri ve seferAyrıca bakın: Pax, Manifest, Voucher
Sefer
Bir turun belirli tarihli kalkışı.
- Tur bir şablondur; sefer o turun belirli bir tarihte gerçekleşen kalkışıdır. Kontenjan, maliyet, rehber ataması ve kârlılık sefer düzeyinde tutulur; aynı turun iki farklı kalkışı çok farklı sonuç verebilir.
- Tur ve sefer ayrımıAyrıca bakın: Kontenjan, Manifest
Single farkı
Tek kişilik odada kalan yolcunun ödediği ek ücret.
- Konaklamalı turlarda fiyat çoğunlukla iki kişilik odada kişi başı verilir. Odada tek başına kalmak isteyen yolcu, odanın ikinci kişilik payını karşılamak için single farkı öder.
- Ayrıca bakın: Rooming list, Pax, Paket tur
Son dakika
Kalkışa az kala yapılan satış.
- Boş kalan yerlerin kalkışa yakın satılmasıdır. Koltuk kalkıştan sonra satılamaz bir stoktur; bu yüzden son dakika fiyatı çoğu zaman maliyetin üstünde herhangi bir bedeldir.
- Ayrıca bakın: Erken rezervasyon, Overbooking
Stop sale
Bir tarih ya da oda tipi için satışın durdurulması.
- Stop sale, otelin ya da tur düzenleyicisinin belirli tarihlerde yeni satış kabul etmediğini bildirmesidir. Genellikle doluluk nedeniyle verilir. Stop sale bildirimi geldikten sonra o tarihe satış yapılırsa çift satış riski doğar.
- Ayrıca bakın: Kontenjan, Overbooking, Release süresi
Taban fiyat
Bir turun inilebilecek en düşük satış fiyatı.
- Turu üreten acentenin, kendi adına satış yapan partnerler için belirlediği alt sınırdır. Marka değerini ve kanal barışını korur: aynı tur iki kanalda çok farklı fiyata görünmez.
- Partner şartlarıAyrıca bakın: Hakediş
Transfer
Havalimanı–otel gibi noktadan noktaya ulaşım hizmeti.
- Turun parçası ya da tek başına satılan ulaşım hizmetidir. Araç, sürücü ve saat ataması gerektirir; günlük görev listesi olarak sahaya iner.
- Ayrıca bakın: Manifest
TÜRSAB
Türkiye Seyahat Acentaları Birliği.
- TÜRSAB, Türkiye’deki seyahat acentelerinin üye olduğu meslek birliğidir. Seyahat acentesi işletme belgesi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından verilir; belge numarası acentenin sözleşme ve belgelerinde yer alır. Bir acentenin belgeli olup olmadığı TÜRSAB’ın belge sorgulama sayfasından doğrulanabilir.
- Belgelerde künye bilgisiAyrıca bakın: İşletme belgesi, Paket tur
Voucher
Yolcunun hizmeti almaya hak kazandığını gösteren belge.
- Rezervasyon karşılığında düzenlenen, yolcunun hangi hizmetleri hangi tarihte alacağını gösteren belgedir. Otelde, rehberde ve tedarikçide ibraz edilir; biniş noktası ve saati gibi operasyon bilgilerini de taşır.
- Belge üretimiAyrıca bakın: PNR, Manifest
Terimleri ekranda görün.
Sözlükteki her kavramın panelde bir karşılığı var. Demoda hepsini yerinde gösteriyoruz.
Ya da hemen ulaşın:0547 550 60 60WhatsApp’tan yazın
